VISIE

Een andere kijk op prostitutie

Prostitutie is een complex en moeilijk te doorgronden materie. Om tot een goed begrip te komen, zullen we een sluitende definitie moeten hebben van wat prostitutie nu eigenlijk is. Deze sluitende definitie ontbreekt. De enige definitie die er bestaat, vinden we terug in het juridische aspect; seks met derde tegen betaling. Als we kijken naar de psychologische, sociologische en filosofische aspecten van prostitutie, ontbreekt elke definitie. Een sluitende definitie ontbreekt niet alleen bij prostitutie, maar ook bij mensenhandel, gedwongen prostitutie, loverboys en pooiers. En juist door het ontbreken van een sluitende definitie leidt prostitutie – vanwege de hedendaagse maatschappelijke verontwaardiging over het onderwerp – niet alleen tot heftige discussies, maar ook tot snelle conclusies en halve waarheden.

Prostitutie wordt ook wel het oudste beroep ter wereld genoemd. Na de prostituee is de pooier het oudste beroep ter wereld. Hoewel niet elke prostituee een pooier heeft, zijn prostitutie en pooiers desondanks onlosmakelijk met elkaar verbonden. Betekent dit ook dat prostitutie en mensenhandel onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn? Nee, zo zouden we dat niet kunnen stellen. Betekent dit dat prostituees met een pooier of loverboys per definitie gedwongen worden? Ook dat is niet het geval. Betekent een relatie met een pooier per definitie dan uitbuiting? Nee, zelfs dat niet. In het geval van pooierrelaties kunnen we beter spreken van een sociaal proces waarmee deze relaties tot stand komen.

Hoe moeten we pooierrelaties definiëren? Loverboy- en pooierrelaties vinden we ook buiten de prostitutie. We vinden ze terug in kortstondige relaties, in samenwonende stellen en zelfs in huwelijken. Iemand vertelde mij ooit: “Hoewel mijn ouders nooit in de prostitutie hebben gezeten, heb ik in de prostitutie mijn eigen ouders leren kennen.” Het gaat niet zo zeer om seks met derde tegen betaling als wel om de karakteristieken die deze twee type mensen bij elkaar brengen.

Een voorbeeld daarvan is huiselijk geweld, waarbij de vrouw ondanks al het geweld toch van hem blijft houden en niet bij hem weg wil. We zien het ook in relaties waarin de man werkloos is, niet wilt werken, zijn eigen uitkering opmaakt aan zuipen en blowen en leeft van de verdienste van zijn vriendin of vrouw. Ook bestaan er relaties waarbij de man een vrouw verleidt en waarbij de vrouw alles doet om de man te behouden. Ze koopt een boot voor hem, een huis en een mooie auto. Eenmaal de buit binnen, gaat hij op zoek naar een ander.

Als de bovenstaande voorbeelden zich binnen de prostitutie zouden voordoen, zouden we het ‘uitbuiting’ noemen. De pooier is immers een relatie begonnen uit winstbejag en heeft zichzelf met geldelijk gewin verrijkt door haar het werk te laten doen. Maar buiten de prostitutie noemen we het ‘vrijwilligheid’ en ‘eigen verantwoordelijkheid’, want we hadden toch ook ‘nee’ kunnen zeggen? Binnen de prostitutie is dat niet van toepassing en zijn we al snel geneigd om het op de kwetsbare positie van het meisje te gooien. Hoe kwetsbaar de meiden werkelijk zijn, is naar mijn mening nooit echt goed onderzocht.

Juist omdat er geen sluitende definities zijn, zijn we geneigd om pooierrelaties en gedwongen prostitutie door elkaar te halen. Hiermee is nog nooit iemand geholpen. Zowel de gedwongen prostituee als het loverboymeisje als de zelfstandige prostituee niet. De laatste twee zijn weliswaar, om welke reden dan ook, vrijwillig in de prostitutie gestapt, maar het verschil tussen hen beiden is dat het loverboymeisje niet zelfstandig is en het andere meisje wel. Het verschil tussen wel/niet werken voor een pooier is de zelfstandigheid, niet in de vrijwilligheid.

Prostitutie is een aparte wereld met een geheel eigen denkwijze. Zowel prostituees als pooiers zijn individualisten die we moeten leren begrijpen. Zolang we dat niet doen, zullen we nooit achter de sluier kunnen kijken en zullen zij nooit hun geheimen prijsgeven. Omdat beiden individualisten zijn, versterkt dat hun ‘wij tegen de wereld’ gevoel. Door het onbegrip en starheid van de samenleving, drijven we prostituees steeds verder in een isolement. En dat biedt mogelijkheden voor pooiers. Niet omdat de meiden kwetsbaar zijn, maar omdat ze beschermd moeten worden. Beschermd tegen de samenleving, tegen controleteams van politie en gemeente, tegen de razzia’s in de thuisprostitutie en escortbranche en tegen de hulpverlening die zich geroepen voelt om als redder op te treden en deze meiden uit de prostitutie te halen, want we zeggen wel dat prostitutie een normaal beroep is, maar eigenlijk vinden we dat nog steeds niet.

Wat we zouden moeten doen is open staan voor hen en voor deze relatievorm. We zouden de keuze van het meerderjarige meisje moeten respecteren. We zouden moeten helpen; daar waar het nodig is, maar vooral daar waar dat wordt gevraagd.